Landelijke beweging: ‘Versterken organisatie eerstelijnszorg’

In de landelijke ‘Visie eerstelijnszorg 2030’ (een uitwerking vanuit het Integrale Zorgakkoord) staat samenwerking centraal: zowel in de regio als in de wijk. Het doel is om samenhangende zorg en ondersteuning in de eerstelijn te bieden, afgestemd op de behoefte van mensen met complexe zorg- en welzijnsvragen.

Met deze visie nemen de eerstelijnszorgpartijen de verantwoordelijkheid om de toegankelijkheid en continuïteit van de eerstelijnszorg te waarborgen, met blijvende aandacht voor kwaliteit van zorg. Een sterke en goed georganiseerde eerste lijn in zowel de regio als de wijk is onmisbaar. Er wordt al veel samengewerkt; het is: belangrijk om hierop voort te bouwen en bestaande initiatieven verder te versterken.

Om de eerstelijnszorg in de regio te versterken, wordt geïnvesteerd in regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV’s) en hechte wijkverbanden. Deze sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande samenwerkingsverbanden en -initiatieven en zetten in op versterking. Vanaf 2027 kunnen zorgverzekeraars RESV’s contracteren voor hun taken.

Toelichting ‘Visie eerstelijnszorg 2030’ en Handreiking contractering RESV

Een Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV) is een regionaal samenwerkingsverband van eerstelijnszorgaanbieders dat zich richt op het versterken van de organisatie van de eerstelijnszorg. Het RESV heeft als doel om de samenwerking tussen eerstelijnspartijen te versterken en ervoor te zorgen dat inwoners tijdig passende zorg en ondersteuning krijgen. Het RESV maakt afspraken over vijf hoofdtaken en voert deze uit (of laat dat doen). O.a. de ondersteuning van hechte wijkverbanden). Vanaf 1 januari 2027 financiering voor coördinatie en organisatie beschikbaar. Hechte wijkverbanden zijn lokale samenwerkingsverbanden van zorg- en welzijnspartners rondom de inwoner in de wijk. In deze verbanden werken o.a. huisartsen, wijkverpleging, apothekers, paramedici, welzijnsorganisaties en gemeenten samen. Het doel van hechte wijkverbanden is zorg en ondersteuning beter organiseren voor de inwoners.

Bedoeling van versterken van de eerstelijnszorg in Noord-Kennemerland

In de regio Noord-Kennemerland is in augustus 2025 gestart met het project ‘Versterking Organisatie Eerstelijnszorg in Noord-Kennemerland’, met ondersteuning van een ZonMw- uitvoeringssubsidie. Bij dit project zijn de volgende eerstelijnsberoepsgroepen betrokken: apothekers, huisartsen, wijkverpleging en de paramedici in de regio, ondersteunt door een programmateam.

De betrokken partijen zetten zich gezamenlijk in om de toegankelijkheid en continuïteit van de eerstelijnszorg in de regio te borgen. Het doel is dat iedere inwoner (die dat nodig heeft) tijdig, laagdrempelig en passend wordt ondersteund.

Om dit te bereiken wordt ingezet op o.a.

• het versterken van de regionale samenwerking tussen eerstelijnsdisciplines,
• het versterken van bestaande lokale samenwerkingsstructuren in wijken,
• het beter organiseren van capaciteit en toegankelijkheid in de eerstelijnszorg,

Focus voor 2027 in regionale samenwerking eerstelijnszorg

Om dit te bereiken gaan betrokken partijen met elkaar vanaf 2027 samenwerken binnen het Regionaal Eerstelijnssamenwerkingsverband (RESV) Noord-Kennemerland.

Focus ontwikkeling

Voor de startfase richting 2027 ligt de focus van het RESV in Noord-Kennemerland op een aantal belangrijke ontwikkelpunten. Deze vallen samen met drie van de vijf taakgebieden van een RESV:

• Versterken van hechte wijkverbanden
  Het ondersteunen en waar nodig verder versterken van bestaande lokale samenwerkingsverbanden, tussen zorg- en welzijnspartijen in de wijk. De gedachte is wijken ondersteunen door de inzet van een wijkcoördinator en, waar gewenst of nodig, een kernteam van professionals. Deze stemmen met elkaar af over knelpunten in de zorg en ondersteuning voor complexe patiëntengroepen.
• Vertegenwoordiging en mandaat
  Het ondersteunen van de organisatie van het RESV en van een goede vertegenwoordiging van de verschillende eerstelijnsdisciplines binnen het RESV, zodat besluiten gedragen worden door de achterban.
• Regionale samenwerking en toegankelijkheid
  Het verbeteren van de regionale samenwerking om knelpunten in toegankelijkheid en capaciteit binnen de eerstelijnszorg effectiever te kunnen aanpakken.

Aanpak voor het uitwerken van de werkagenda

 

De werkagenda van het RESV zal de komende periode uitgewerkt worden naar concrete activiteiten en resultaten vanuit drie speerpunten:

1. Adresseren van knelpunten
   Het signaleren van nog niet eerder gesignaleerde of opgepakte knelpunten (‘witte vlekken’) in de organisatie van de eerstelijnszorg.
2. Uitrollen van bestaande initiatieven
   Het ondersteunen bij het opschalen van bestaande initiatieven die bijdragen aan oplossingen voor knelpunten in de eerstelijn.
3. Borgen van bestaande initiatieven
   Het ondersteunen bij het structureel verankeren van succesvolle initiatieven in de regionale samenwerking.

Organisatie RESV Noord-Kennemerland

Het RESV Noord-Kennemerland wordt vormgegeven door samenwerking tussen verschillende georganiseerde eerstelijnspartijen binnen een netwerk. In 2027 starten we met de volgende beroepsgroepen:

• Huisartsen: HONK – Huisartsenorganisatie Noord-Kennemerland
• Wijkverpleging: Evean en De Zorgcirkel – vertegenwoordiging van de wijkverpleging
• Apothekers: APCON
• Paramedische beroepsgroepen: BNW

Van elke organisatie neemt een vertegenwoordiger deel aan de stuurgroep.

Daarnaast wordt samengewerkt met welzijnsorganisaties in de regio, de gemeenten in Noord-Kennemerland en zorgverzekeraar VGZ. Voor andere eerstelijnsdisciplines, zoals bijvoorbeeld de Specialist Ouderengeneeskunde, wordt een groeimodel ontwikkeld, zodat zij in de toekomst kunnen aansluiten bij het RESV. Een programmateam verzorgt de ondersteuning van het RESV.

Relatie met bestaande netwerken en initiatieven

Binnen de regio bestaan diverse (boven)regionale initiatieven en samenwerkingsnetwerken in de eerstelijn, zoals Noord-Holland Noord Gezond, het Mentale Gezondheidsnetwerk Noord-Kennemerland, Vitaal Ouder Worden in Noord-Kennemerland (VONK), INKT Ouderenzorg en de zorgnetwerken van BNW.

Ook in de wijken zijn er verschillende bestaande samenwerkingen in de eerstelijn, zowel monodisciplinair (zoals hagro’s) als multidisciplinair (zoals FTO’s tussen huisarts en apotheker, de samenwerking tussen INKT-wijkverpleegkundigen en huisartsen, Welzijn op Recept en het verkennend gesprek bij GGZ-vragen, de zorgnetwerken van BNW).

Het RESV Noord-Kennemerland zal nadrukkelijk aansluiten bij deze bestaande initiatieven in de eerstelijn. Het doel is niet om nieuwe structuren naast bestaande initiatieven te creëren, maar om bestaande samenwerking en initiatieven te versterken, te verbinden en waar nodig te ondersteunen en/of uit te breiden. Wijkverbanden werken aan specifieke knelpunten in de wijk en kunnen een ‘landingsplek’ zijn voor regionale initiatieven, zodat oplossingen daadwerkelijk terecht komen in de dagelijkse praktijk van zorgverleners en inwoners.

Op deze manier draagt het RESV bij aan een samenhangend netwerk van regionale en lokale samenwerking.

Stappen voor de komende periode

De komende periode staat in het teken van:

• Het uitwerken van de inhoudelijke werkagenda van het RESV, die wordt vertaald naar een RESV-plan (indiening uiterlijk 15 juli) en het organiseren van het RESV.
• Het uitwerken van een visie op het versterken van de wijkverbanden, en het starten van verkennende gesprekken met zorgprofessionals in wijken over knelpunten in de wijk en wat nodig is om de samenwerking te versterken en knelpunten aan te pakken.
• Het afstemmen met verschillende partners, waaronder gemeenten, welzijnsorganisaties en zorgverzekeraar VGZ, over de werkagenda en organisatie van het RESV en de wijkverbanden.
• Het afstemmen met bestaande netwerken in de regio.

Hierbij sluiten we aan bij de landelijke planning voor het RESV-traject:

• 1 april 2026 – publicatie inkoopkaders zorgverzekeraars
• 15 juli 2026 – indienen RESV-plan en begroting
• 15 september 2026 – beoordeling en contractering